Để không hụt tiền, bạn chia ngân sách chuyến đi thành năm khoản là đi lại, chỗ ở, ăn uống, vé tham quan và hoạt động, cộng thêm một khoản dự phòng để riêng và coi như không có. Đi lại và chỗ ở thường đã biết rõ từ lúc đặt, còn ăn uống và hoạt động mới là những khoản hay phình ra khi đến nơi.
Chào bạn, đây là Dân Du Lịch. Mình không nêu giá cụ thể trong tập này, vì giá thay đổi theo mùa và theo nơi. Mình chỉ kể cách chia và cách giữ, để dù bạn đi với túi tiền rộng hay hẹp thì cuối chuyến cũng không phải ngồi tính xem còn đủ tiền đổ xăng về nhà không.
Năm khoản chính và khoản nào hay vượt
Khoản đi lại gồm vé xe, tàu, máy bay đi và về, cộng phần di chuyển ở nơi đến như thuê xe, gọi xe, đi đò. Nhiều người chỉ tính vé chặng chính mà quên phần di chuyển tại chỗ, trong khi ở những nơi các điểm nằm xa nhau, phần này có khi không nhỏ.
Khoản chỗ ở thì rõ ràng nhất vì thường trả trước. Chỉ cần nhớ thêm những thứ có thể phát sinh như phụ thu thêm người, thêm giường, bữa sáng không bao gồm, hay phí gửi xe.
Khoản ăn uống là khoản hay vượt nhất. Ở nhà mình ăn một bữa bình thường, đi chơi thì muốn thử món này món kia, thêm nước uống liên tục vì trời nóng, thêm đồ ăn vặt. Mình hay tính ăn uống theo số bữa nhân với mức mình định ăn, rồi cộng thêm một phần cho đồ uống và ăn vặt.
Khoản vé tham quan và hoạt động như vé vào cổng, thuê thuyền, lặn ngắm san hô, đi cáp treo. Khoản này nên liệt kê từng thứ định làm, vì chỉ cần thêm một hoạt động hấp dẫn là cả khoản đổi hẳn.
Quỹ dự phòng: để riêng và đừng đụng
Quỹ dự phòng là số tiền bạn chuẩn bị cho những chuyện không ai mong: ốm phải đi khám, lỡ chuyến phải mua vé khác, mất đồ phải mua lại, hay thời tiết xấu phải ở thêm một đêm.
Quỹ này nên để ở một chỗ riêng, có thể là một thẻ khác hoặc một khoản tiền mặt cất riêng trong vali, không để chung ví tiêu hằng ngày. Để chung thì rất dễ tiêu mất mà không biết.
Mức dự phòng tuỳ chuyến. Đi gần, có người quen ở nơi đến thì có thể ít. Đi xa, đi nước ngoài, có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi thì nên để nhiều hơn. Một cách nghĩ dễ là quỹ này phải đủ để bạn mua được vé về nhà trong tình huống xấu nhất.
Nếu cuối chuyến không dùng tới, đó là tin vui. Bạn mang nó về, hoặc để dành cho chuyến sau.
Những khoản nhỏ hay bị quên
Có một loạt chi tiêu nhỏ mà ít ai ghi vào dự trù, cộng lại thì không nhỏ chút nào. Phí gửi xe ở từng điểm, tiền nước uống, khăn ướt, kem chống nắng mua lại vì quên mang, áo mưa dùng một lần.
Rồi tới quà mang về. Nhiều người đi chơi vui quá, đến ngày cuối mới nhớ phải mua quà cho đồng nghiệp, họ hàng, và đó là lúc mua vội ở chỗ đắt nhất. Nếu bạn biết mình sẽ mua quà, hãy tính luôn một khoản và mua dần ở chợ địa phương.
Tiền bồi dưỡng cho người phục vụ, người dọn phòng, tài xế là chuyện tuỳ tâm và tuỳ nơi. Ở Việt Nam đây không phải là bắt buộc, nhưng nếu bạn có thói quen này thì nên tính vào.
Cuối cùng là chi phí cho chính ngày đi và ngày về, như ăn dọc đường, taxi ra bến, hay một đêm ở gần sân bay nếu chuyến bay quá sớm.
Đi nhóm: quỹ chung và chia tiền cho khỏi mất lòng
Đi nhóm, chuyện tiền bạc làm mất lòng nhau nhiều hơn mọi chuyện khác. Cách gọn nhất là lập quỹ chung ngay từ đầu, mỗi người góp một phần bằng nhau cho những khoản chung như chỗ ở, xe thuê, bữa ăn chung.
Chọn một người giữ quỹ và ghi chép, mỗi tối chụp lại sổ ghi gửi vào nhóm chung. Không phải vì nghi ngờ nhau, mà vì minh bạch giúp người giữ quỹ đỡ áp lực và ai cũng yên tâm.
Những khoản riêng như quà, đồ ăn vặt riêng, hoạt động chỉ vài người tham gia thì mỗi người tự trả. Nói rõ ranh giới này từ đầu thì sau không ai phải ngại.
Cuối chuyến, tính sổ ngay trong ngày cuối hoặc ngay khi về, đừng để lâu. Khoản nhỏ để lâu thường thành chuyện khó nói.
Mẹo không tiêu quá tay khi đang vui
Đi chơi, tâm trạng thoải mái làm mình dễ rút ví hơn. Một mẹo đơn giản là chia sẵn tiền ăn uống theo từng ngày, có thể bỏ vào phong bì hoặc đặt hạn mức cho mình. Ngày nào tiêu ít thì dồn sang ngày sau, ngày nào tiêu lố thì ngày sau bớt lại.
Mẹo thứ hai là ăn ở nơi người địa phương ăn. Quán ngay trước cổng điểm tham quan thường đắt hơn mà chưa chắc ngon hơn. Đi bộ thêm vài trăm mét vào khu dân cư, bạn có bữa ăn rẻ hơn và đúng vị hơn.
Mẹo thứ ba là hỏi giá trước khi gọi món, nhất là hải sản tính theo cân và những món không ghi giá trên thực đơn. Hỏi trước là chuyện bình thường, không ai cười bạn.
Trước chuyến đi tới, bạn thử viết năm khoản và quỹ dự phòng ra một tờ giấy, rồi đối chiếu sau khi về. Chỉ sau hai ba lần, bạn sẽ biết rất rõ mình hay vượt ở khoản nào.
Câu hỏi thường gặp
Quỹ dự phòng khi đi du lịch nên để bao nhiêu?
Không có con số chung, nhưng nên đủ để mua được vé về nhà và lo một lần khám bệnh trong tình huống xấu. Đi xa, đi nước ngoài hay đi cùng trẻ nhỏ thì nên để nhiều hơn.
Nên mang tiền mặt hay dùng thẻ khi đi du lịch trong nước?
Kết hợp cả hai. Thành phố lớn chuyển khoản và thẻ rất tiện, nhưng vùng quê, chợ nhỏ, chỗ gửi xe thường cần tiền mặt. Mang một ít tiền lẻ là đỡ phiền nhất.
Đi nhóm có nên để một người trả hết rồi chia sau không?
Được nếu nhóm thân và ghi chép rõ, nhưng người trả sẽ chịu áp lực lớn. Góp quỹ chung từ đầu thường nhẹ nhàng hơn và tránh được cảnh đòi tiền sau chuyến đi.
Làm sao để không bị chặt chém khi ăn ở nơi du lịch?
Hỏi giá trước khi gọi, nhất là món tính theo cân, chọn quán có bảng giá rõ ràng, và tránh quán chèo kéo ngay cổng điểm tham quan. Nếu thấy giá không rõ, cứ lịch sự cảm ơn rồi đi quán khác.
Có nên ghi chép chi tiêu khi đi chơi không, có mất vui không?
Chỉ cần ghi nhanh mỗi tối vài dòng là đủ, không mất bao nhiêu thời gian. Ghi lại giúp bạn biết lần sau nên chuẩn bị bao nhiêu, và đi nhóm thì giúp mọi người minh bạch với nhau.
