Chọn mùa đi du lịch ở Việt Nam là chọn nơi hợp với tháng bạn rảnh, vì đất nước mình dài nên cùng một tháng mà ba miền thời tiết khác nhau. Nói gọn thì miền Bắc có mùa đông lạnh và mùa hè nóng, miền Trung thường mưa nhiều vào những tháng cuối năm, còn miền Nam chia rõ mùa mưa và mùa khô.
Chào bạn, đây là Dân Du Lịch. Tập này mình không đưa ra một cái lịch cứng kiểu tháng này đi đâu, vì thời tiết mỗi năm mỗi khác. Mình sẽ kể cái khung chung để bạn tự đoán, rồi chỉ cách kiểm tra lại cho chắc trước khi đặt vé.
Miền Bắc: bốn mùa và cái lạnh làm nhiều người bất ngờ
Miền Bắc có mùa đông thật sự, lạnh nhất thường rơi vào khoảng tháng mười hai đến tháng hai. Ở đồng bằng thì lạnh ẩm, còn ở vùng núi cao phía Bắc có những đợt rét đậm, đôi khi có băng giá trên đỉnh. Người từ miền Nam ra lần đầu hay mang thiếu áo vì nghĩ chỉ hơi se se.
Mùa xuân ở miền Bắc hay có mưa phùn và độ ẩm cao, trời âm u nhiều ngày. Đi chơi vẫn được, nhưng ảnh chụp ít có trời xanh. Mùa hè thì nóng, có những ngày oi bức và mưa rào bất chợt vào buổi chiều.
Nhiều người thích miền Bắc nhất vào mùa thu, khoảng tháng chín, tháng mười, khi trời khô và mát hơn. Vùng núi có ruộng bậc thang thì mùa lúa chín thường vào khoảng đầu thu, nhưng sớm muộn tuỳ từng nơi và từng năm.
Vì vậy nếu muốn xem lúa chín hay một mùa hoa nào đó, đừng tin một ngày cố định trên mạng. Hãy hỏi người ở địa phương hoặc xem những bài người ta vừa đăng trong tuần.
Miền Trung: biển đẹp mùa hè, mưa bão cuối năm
Dải ven biển miền Trung thường đẹp nhất vào những tháng mùa hè, nắng nhiều, biển êm. Đổi lại là nắng rất gắt, có những ngày gió nóng khiến đi bộ giữa trưa rất mệt.
Những tháng cuối năm, đại khái từ khoảng tháng chín đến tháng mười một, là thời gian miền Trung hay có mưa lớn, bão và lũ. Không phải năm nào cũng nặng, nhưng đây là lúc bạn cần theo dõi dự báo sát nhất và chuẩn bị tinh thần hoãn chuyến.
Có một điều nhiều người không để ý: thời tiết ngay trong miền Trung cũng không đều. Vùng phía bắc dãy núi có kiểu thời tiết khác vùng phía nam, nên cùng một tuần mà nơi này mưa nơi kia nắng là chuyện bình thường.
Vùng cao nguyên phía tây như Đà Lạt lại theo nhịp riêng, có mùa mưa và mùa khô gần giống miền Nam, khí hậu mát quanh năm nhưng đêm có thể khá lạnh.
Miền Nam: mùa khô và mùa mưa, đi lúc nào cũng được
Miền Nam nóng quanh năm và chia hai mùa. Mùa khô thường từ khoảng cuối năm đến tháng tư, trời nắng nhiều, ít mưa. Mùa mưa phần còn lại của năm, nhưng mưa thường là những cơn rào vài tiếng vào buổi chiều rồi tạnh, không kéo dài cả ngày.
Vì vậy đi Sài Gòn hay miền Tây vào mùa mưa vẫn rất ổn nếu bạn xếp việc ngoài trời vào buổi sáng và để buổi chiều cho quán cà phê hay nghỉ ngơi. Mang theo áo mưa mỏng là đủ.
Miền Tây có mùa nước nổi vào khoảng mùa thu, khi nước lên đồng và có nhiều sản vật theo mùa. Đây là lúc nhiều người thích về chơi, nhưng mức nước mỗi năm mỗi khác, và đường đi một số nơi có thể khó hơn.
Các đảo phía nam thường đẹp nhất vào mùa khô, biển trong và êm. Vào mùa mưa có những đợt sóng lớn, một số chuyến tàu ra đảo nhỏ có thể tạm ngừng.
Cách kiểm tra thời tiết trước khi đặt vé và trước khi đi
Trước khi đặt vé, bạn chỉ cần biết khí hậu chung của tháng đó, tức là xu hướng nhiều năm. Dự báo cụ thể từng ngày thì chỉ có ý nghĩa khi còn khoảng một tuần, và chắc nhất là hai ba ngày trước khi đi.
Mình hay xem dự báo từ cơ quan khí tượng chính thức và so với một nguồn khác. Nếu hai bên cùng báo mưa lớn hay có áp thấp thì nên tính phương án. Riêng với biển và đảo, hãy hỏi luôn chỗ ở hoặc nơi bán vé tàu xem dạo này tàu có chạy đều không.
Một mẹo nhỏ là đừng chỉ nhìn biểu tượng đám mây có mưa. Hãy xem lượng mưa và giờ mưa. Có ngày báo mưa nhưng chỉ mưa nhẹ một tiếng lúc chiều, vẫn đi chơi bình thường.
Với mùa bão ở miền Trung, bạn nên đặt chỗ ở có điều kiện huỷ linh hoạt. Nhỡ có bão thật thì không mất trắng tiền.
Đi trái mùa có gì hay và cần chuẩn bị gì?
Đi trái mùa không phải lúc nào cũng dở. Nơi đến vắng hơn, chỗ ở dễ đặt hơn, người bán hàng có thời gian trò chuyện với bạn hơn. Một thị trấn núi trong những ngày mưa phùn có cái đẹp riêng mà mùa đông khách không thấy được.
Cái giá phải trả là kế hoạch phải mềm. Bạn nên có danh sách việc làm trong nhà, chấp nhận có ngày chỉ đi được nửa buổi, và mang đồ phù hợp như giày đế bám, áo mưa, túi chống nước cho điện thoại.
Với biển, trái mùa nghĩa là sóng to hơn, có ngày cấm tắm. Hãy coi đó là một chuyến đi ăn uống, dạo phố biển, chứ đừng đặt cả kỳ vọng vào chuyện bơi lội.
Còn vùng núi mùa mưa có nguy cơ sạt lở trên đường đèo. Nếu dự báo mưa lớn kéo dài, việc an toàn nhất là dời chuyến, không có cảnh đẹp nào đáng để liều.
Câu hỏi thường gặp
Tháng nào đi biển miền Trung đẹp nhất?
Thường là những tháng mùa hè, trời nắng và biển êm. Những tháng cuối năm hay có mưa bão nên kém ổn định hơn, nhưng mỗi năm mỗi khác nên vẫn cần xem dự báo gần ngày đi.
Đi Sài Gòn mùa mưa có bất tiện lắm không?
Không nhiều, vì mưa ở miền Nam thường là cơn rào buổi chiều rồi tạnh. Bạn xếp việc ngoài trời vào buổi sáng, mang áo mưa mỏng và để buổi chiều cho việc trong nhà là ổn.
Đi vùng núi phía Bắc mùa đông cần lưu ý gì?
Mang đủ áo ấm nhiều lớp, đặc biệt cho buổi tối và sáng sớm. Theo dõi tin rét đậm và băng giá, vì đường đèo khi có băng rất trơn, đi xe máy lúc đó rất nguy hiểm.
Nên xem dự báo thời tiết trước bao lâu thì đáng tin?
Dự báo trong vòng hai ba ngày là đáng tin nhất. Xa hơn một tuần thì chỉ nên xem như xu hướng, đừng dựa vào đó để quyết định chắc chắn.
Có nên đặt chỗ ở không hoàn huỷ vào mùa mưa bão không?
Không nên nếu nơi đến hay bị ảnh hưởng bởi bão. Chọn điều kiện huỷ linh hoạt có thể không rẻ bằng, nhưng giúp bạn dời chuyến mà không mất tiền khi thời tiết xấu.
