Làm hộ chiếu lần đầu gồm các bước chính: chuẩn bị giấy tờ tuỳ thân, nộp hồ sơ trực tuyến hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, chụp ảnh và lấy dấu vân tay theo hướng dẫn, nộp lệ phí, rồi nhận hộ chiếu qua đường bưu chính hoặc tại nơi nộp. Quy định, lệ phí và thời gian xử lý có thể thay đổi theo từng thời kỳ, nên bạn hãy tra cứu trên cổng thông tin chính thức trước khi làm.
Chào bạn, đây là Dân Du Lịch. Cuốn hộ chiếu là tấm vé đầu tiên cho chuyến ra nước ngoài, và với nhiều người, đó cũng là thủ tục hành chính đầu tiên tự mình đi làm. Tập này mình kể trình tự ở mức chung nhất và những chỗ người làm lần đầu hay vướng, để bạn chuẩn bị cho trọn.
Hộ chiếu là gì và vì sao nên làm sớm
Hộ chiếu là giấy tờ tuỳ thân dùng khi bạn ra nước ngoài, chứng minh bạn là ai và là công dân nước nào. Khi xuất cảnh, nhập cảnh, xin thị thực, làm thủ tục bay quốc tế, bạn đều cần đến nó.
Nhiều người đợi đến khi có kế hoạch cụ thể mới đi làm hộ chiếu, rồi cuống lên vì không kịp. Thời gian xử lý có thể khác nhau tuỳ nơi và tuỳ thời điểm, nên làm sớm là cách an toàn nhất.
Có hộ chiếu sẵn trong tay, bạn có thể tận dụng những đợt vé tốt, những chuyến đi bất ngờ, hay việc gia đình cần đi gấp.
Hộ chiếu có thời hạn sử dụng. Ghi nhớ ngày hết hạn để gia hạn hoặc làm mới kịp lúc.
Nộp trực tuyến hay nộp trực tiếp
Hiện nay có thể nộp hồ sơ đề nghị cấp hộ chiếu qua cổng dịch vụ công trực tuyến, hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh theo quy định. Mỗi cách có hướng dẫn riêng, đọc kỹ trên trang chính thức.
Nộp trực tuyến giúp bạn đỡ phải chờ đợi, điền thông tin ở nhà, theo dõi tình trạng hồ sơ trên mạng. Nhưng bạn cần tài khoản định danh điện tử và làm đúng các bước, có trường hợp vẫn phải đến để lấy dấu vân tay hay bổ sung.
Nộp trực tiếp phù hợp với người không quen thủ tục trực tuyến hoặc muốn được hướng dẫn tận nơi. Nên đến sớm và mang đủ giấy tờ.
Dù chọn cách nào, đừng nhờ những dịch vụ không rõ ràng hứa làm nhanh, làm hộ. Thông tin cá nhân của bạn rất quan trọng, chỉ cung cấp qua kênh chính thức.
Giấy tờ, ảnh và thông tin cần chuẩn bị
Giấy tờ tuỳ thân còn hiệu lực là thứ bắt buộc. Kiểm tra trước thông tin trên giấy tờ có khớp với dữ liệu dân cư không, vì sai lệch thông tin là lý do hay khiến hồ sơ bị chậm.
Ảnh chân dung có yêu cầu riêng về phông nền, kích thước, trang phục, không đeo kính màu. Nhiều nơi chụp ảnh và lấy vân tay ngay tại chỗ, đọc hướng dẫn để biết có cần mang ảnh theo không.
Chuẩn bị sẵn địa chỉ nhận hộ chiếu, số điện thoại, thư điện tử để nhận thông báo. Điền đúng ngay từ đầu giúp hồ sơ đi nhanh.
Lệ phí làm hộ chiếu theo quy định hiện hành, thanh toán theo hướng dẫn. Giữ biên nhận và mã hồ sơ cẩn thận.
Làm hộ chiếu cho trẻ em
Trẻ em cũng cần hộ chiếu riêng khi ra nước ngoài. Thủ tục làm cho trẻ thường cần cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp đứng ra làm, kèm giấy tờ chứng minh quan hệ như giấy khai sinh.
Tuỳ độ tuổi, có quy định khác nhau về việc trẻ có phải có mặt, có phải lấy vân tay không. Đọc kỹ hướng dẫn dành riêng cho trẻ em trên trang chính thức.
Hộ chiếu của trẻ có thể có thời hạn khác người lớn. Trẻ lớn nhanh, ảnh thay đổi, nên để ý hạn và làm mới kịp thời.
Khi trẻ đi nước ngoài không cùng cả cha lẫn mẹ, một số nước hoặc hãng có thể yêu cầu giấy tờ đồng ý của cha mẹ. Hỏi trước với đại sứ quán nước đến và hãng bay.
Những chỗ hay vướng và cách tránh
Vướng đầu tiên là sai lệch thông tin giữa các giấy tờ, như tên, ngày sinh, quê quán. Kiểm tra trước và điều chỉnh ở cơ quan có thẩm quyền nếu cần.
Vướng thứ hai là hộ chiếu sắp hết hạn. Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn một khoảng thời gian nhất định tính từ ngày nhập cảnh, thường vài tháng. Nếu hộ chiếu của bạn sắp hết hạn, làm mới trước khi đặt vé.
Vướng thứ ba là để hộ chiếu bị hư hỏng: ướt, rách, mất trang. Hộ chiếu hư hỏng có thể bị từ chối ở cửa khẩu. Cất trong bao, tránh nước.
Khi nhận hộ chiếu, kiểm tra ngay thông tin in trên đó. Chụp lại trang thông tin, lưu một bản trong điện thoại và gửi một bản cho người thân.
Nếu bạn có ý định đi nước ngoài trong vài năm tới, hãy bắt đầu tìm hiểu thủ tục ngay tuần này. Hộ chiếu sẵn sàng thì mọi chuyến đi còn lại chỉ là chuyện chọn ngày.
Câu hỏi thường gặp
Làm hộ chiếu mất bao lâu?
Thời gian xử lý tuỳ cách nộp, nơi nộp và từng thời kỳ. Hãy xem thông tin trên cổng dịch vụ công hoặc hỏi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, và làm sớm trước chuyến đi.
Có làm hộ chiếu trực tuyến được không?
Được, qua cổng dịch vụ công trực tuyến theo hướng dẫn chính thức. Bạn cần tài khoản định danh điện tử, và có trường hợp vẫn phải đến để bổ sung thông tin sinh trắc.
Hộ chiếu còn hạn bao lâu thì đi nước ngoài được?
Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hạn một khoảng thời gian nhất định tính từ ngày nhập cảnh, thường vài tháng. Kiểm tra yêu cầu của nước đến trên trang chính thức của đại sứ quán.
Trẻ em có cần hộ chiếu riêng không?
Có, trẻ em cần hộ chiếu riêng khi ra nước ngoài. Cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp làm thủ tục kèm giấy tờ chứng minh quan hệ theo hướng dẫn.
Mất hộ chiếu ở nước ngoài thì làm gì?
Báo cơ quan công an nơi xảy ra để có giấy xác nhận, rồi liên hệ cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại nước đó để được hướng dẫn cấp giấy tờ về nước. Lưu sẵn ảnh trang thông tin hộ chiếu giúp việc này nhanh hơn.
