Khi vào chùa, đình, đền, nhà thờ lúc đi du lịch, hãy mặc kín đáo che vai và đầu gối, bỏ mũ, nói nhỏ, không chỉ trỏ hay leo trèo lên tượng và kiến trúc, hỏi trước khi chụp ảnh ở bên trong, không chen ngang người đang lễ, và làm theo biển chỉ dẫn của chính nơi đó. Đó là nơi thờ tự của người địa phương trước khi là điểm tham quan của mình.
Chào bạn, đây là Dân Du Lịch. Đi đâu ở Việt Nam mình cũng gặp chùa chiền, đình làng, đền miếu, nhà thờ, nhiều nơi là di tích đẹp và là điểm đến không thể bỏ qua. Tập này mình kể những phép lịch sự cơ bản, để bạn vừa được ngắm, vừa không làm phiền ai.
Trang phục: kín đáo là đủ
Nguyên tắc chung ở hầu hết nơi thờ tự là trang phục kín đáo: áo che vai, quần hoặc váy dài qua đầu gối. Tránh áo hai dây, áo hở lưng, quần quá ngắn, đồ bơi.
Đi chơi mùa hè, bạn có thể mặc nhẹ nhàng, chỉ cần mang theo một chiếc khăn choàng hoặc áo khoác mỏng để khoác vào khi vào nơi thờ tự. Một số nơi có cho mượn khăn hoặc áo choàng ở cổng.
Bỏ mũ khi vào bên trong chính điện, nhà thờ. Kính râm cũng nên tháo ra.
Mặc kín đáo không phải vì có ai bắt buộc, mà là cách bày tỏ sự tôn trọng với niềm tin của người khác. Người địa phương sẽ nhìn bạn bằng ánh mắt khác hẳn.
Ở đình làng, đền thờ thành hoàng hay những nơi thờ tự của đồng bào dân tộc, có khi còn những kiêng kỵ riêng, như phụ nữ không vào một số gian, không chạm vào vật thờ. Không biết thì hỏi người trông coi, họ thường vui lòng giải thích và quý khách vì đã hỏi.
Giày dép và khu vực được vào
Ở nhiều chùa, khi vào chính điện cần cởi giày dép để bên ngoài. Để ý xem người địa phương làm gì, hoặc xem biển báo. Có nơi có kệ để giày.
Không phải khu vực nào cũng mở cho khách. Có những gian chỉ dành cho người tu hành, cho nghi lễ, hoặc đang có việc riêng. Thấy biển báo hay dây chắn thì dừng lại.
Không bước qua bậc cửa bằng cách giẫm lên ngưỡng cửa ở những nơi người ta kiêng. Nếu không chắc, cứ bước qua nhẹ nhàng như người địa phương.
Không ngồi, đứng lên bệ thờ, bàn thờ, không leo lên tượng, lan can, cổ vật để chụp ảnh. Những thứ đó vừa thiêng vừa có thể là di sản không thể phục hồi nếu hư hỏng.
Giữ yên lặng và tôn trọng người đang lễ
Nơi thờ tự là chỗ người ta cầu nguyện, tĩnh tâm. Nói nhỏ, không cười đùa to tiếng, tắt chuông điện thoại hoặc để chế độ im lặng.
Nếu có người đang khấn vái, cầu nguyện, đừng đi ngang trước mặt họ, đừng đứng chắn tầm nhìn của họ đến bàn thờ. Đi vòng phía sau.
Khi có nghi lễ, lễ hội, buổi lễ đang diễn ra, đứng ở chỗ không cản trở, quan sát lặng lẽ. Nếu được mời tham gia, có thể nhẹ nhàng làm theo người bên cạnh hoặc lịch sự từ chối.
Ở nhà thờ, trong giờ lễ, khách tham quan thường nên ngồi yên ở phía sau hoặc chờ hết lễ mới đi tham quan.
Đi theo nhóm đông thì càng phải để ý. Mười người cùng nói chuyện nhỏ cũng thành ồn. Trưởng nhóm có thể nhắc mọi người trước khi bước vào cổng, và hẹn nhau gặp lại ở sân sau khi tham quan xong để trao đổi.
Chụp ảnh có ý tứ
Nhiều nơi cho phép chụp ảnh ở sân, kiến trúc bên ngoài, nhưng hạn chế chụp bên trong chính điện, chụp tượng, hoặc chụp khi có nghi lễ. Xem biển báo, hoặc hỏi người trông coi.
Không dùng đèn chớp ở bên trong, vừa làm phiền vừa có thể ảnh hưởng đến hiện vật cổ.
Không chụp cận mặt người đang cầu nguyện, nhà sư, linh mục khi chưa xin phép. Họ đang ở trong một khoảnh khắc riêng tư.
Tránh tạo dáng phản cảm như quay lưng vào tượng Phật để chụp ảnh vui nhộn, ngồi lên những vật thờ. Với người địa phương, đó là sự xúc phạm.
Nếu muốn có ảnh kỷ niệm ở nơi thờ tự, chọn góc ở sân, ở cổng tam quan, bên hồ sen, nơi vừa đẹp vừa không ảnh hưởng ai. Chụp nhanh rồi nhường chỗ, vì những góc đẹp thường cũng là lối đi của người đi lễ.
Công đức, thắp hương và mua bán quanh nơi thờ tự
Công đức là tuỳ tâm, không bắt buộc. Nếu muốn, bỏ vào hòm công đức chính thức của nơi đó. Không nhét tiền lẻ vào tay tượng, lên bàn thờ, vì nhiều nơi đã khuyến cáo không làm vậy.
Thắp hương thì theo hướng dẫn của nơi đó, ở đúng chỗ quy định. Nhiều nơi khuyến khích thắp ít hương để giữ không khí trong lành và phòng cháy.
Cẩn thận với những người chào bán đồ lễ, xin xăm, giải hạn với giá không rõ ràng ở cổng một số điểm. Hỏi giá trước, và nhớ rằng bạn không bắt buộc phải mua gì để vào lễ.
Giữ vệ sinh, bỏ rác đúng chỗ. Nơi thờ tự sạch sẽ là công sức của rất nhiều người.
Lần tới đi chơi, bạn thử để sẵn một chiếc khăn choàng mỏng trong túi. Một món nhỏ thôi, nhưng giúp bạn bước vào mọi nơi thờ tự một cách đàng hoàng.
Câu hỏi thường gặp
Đi chùa mặc quần short được không?
Ở phần lớn nơi thờ tự, nên mặc quần hoặc váy dài qua đầu gối và áo che vai. Nếu đang mặc đồ ngắn, mang theo khăn choàng hoặc hỏi xem cổng có cho mượn áo choàng không.
Có được chụp ảnh trong chùa không?
Thường được chụp ở sân và kiến trúc bên ngoài. Bên trong chính điện hay khi có nghi lễ thì xem biển báo hoặc hỏi người trông coi, và không dùng đèn chớp.
Công đức bao nhiêu khi đi chùa là đúng?
Công đức là tuỳ tâm, không có mức bắt buộc. Bỏ vào hòm công đức chính thức, không nhét tiền lên tượng hay bàn thờ.
Vào nhà thờ tham quan cần lưu ý gì?
Mặc kín đáo, bỏ mũ, giữ yên lặng, tắt chuông điện thoại, và nếu đang có giờ lễ thì ngồi yên phía sau hoặc chờ hết lễ mới tham quan.
Có cần cởi giày khi vào chùa không?
Ở nhiều chùa, khi vào chính điện cần cởi giày dép. Quan sát người địa phương hoặc xem biển báo để làm theo.
