Mỗi nước có danh mục hàng cấm, hàng hạn chế và mức miễn thuế riêng cho hành lý của khách. Nhìn chung, thực phẩm tươi, thịt, trái cây, cây giống thường bị hạn chế ở nhiều nước vì kiểm dịch; thuốc đặc trị nên có đơn; ngoại tệ và vàng vượt mức phải khai báo. Cách chắc nhất là tra cứu quy định trên trang chính thức của nước đến khi đi, và của hải quan Việt Nam khi về.
Chào bạn, đây là Dân Du Lịch. Mang theo vài gói đặc sản quê nhà cho người thân ở nước ngoài, mua chút quà mang về, nghe thì đơn giản, nhưng có những thứ có thể làm bạn bị giữ lại ở cửa hải quan, có khi bị phạt. Tập này mình kể cơ chế chung để bạn biết nên hỏi gì, tra ở đâu.
Vì sao nhiều nước kiểm soát thực phẩm chặt?
Nhiều nước rất nghiêm với thực phẩm, nhất là thịt, sản phẩm từ thịt, trứng, sữa, trái cây tươi, hạt giống, cây cối. Lý do là kiểm dịch: những thứ này có thể mang theo mầm bệnh, sâu bệnh làm hại nông nghiệp và hệ sinh thái nước họ.
Ở một số nước, mang thực phẩm không khai báo có thể bị phạt nặng, dù chỉ là một ổ bánh mì kẹp thịt hay vài trái cây trong túi.
Vì vậy, trước khi mang đặc sản đi, như giò chả, lạp xưởng, khô, mắm, trái cây, hãy tra quy định của nước đến. Có thứ được mang nếu khai báo, có thứ cấm hẳn.
Nguyên tắc an toàn là: nếu không chắc, khai báo. Khai báo rồi bị giữ lại thì chỉ mất món đồ, còn không khai báo mà bị phát hiện có thể bị phạt.
Thuốc men qua hải quan
Thuốc mang theo cho bản thân thường được chấp nhận với số lượng vừa đủ dùng. Mang theo đơn thuốc, giữ thuốc trong vỏ gốc có nhãn.
Một số loại thuốc phổ biến ở mình có thể bị kiểm soát ở nước khác, ví dụ những thuốc có thành phần gây nghiện, thuốc an thần. Mang những thuốc này mà không có giấy tờ có thể gặp rắc rối nghiêm trọng.
Nếu bạn đang dùng thuốc đặc trị, hãy kiểm tra trên trang chính thức của nước đến hoặc hỏi đại sứ quán của họ trước khi đi.
Thuốc bắc, thuốc nam, các loại cao, rượu ngâm cũng có thể bị hạn chế vì thành phần thảo dược hay động vật. Không chắc thì đừng mang.
Tiền mặt, vàng và hàng giá trị
Khi xuất cảnh và nhập cảnh, mang ngoại tệ tiền mặt, tiền Việt hay vàng vượt mức quy định thì phải khai báo hải quan. Mức cụ thể do quy định từng thời kỳ, tra cứu trên trang của hải quan trước khi đi.
Nước đến cũng có quy định riêng về khai báo tiền mặt khi nhập cảnh. Khai báo đúng thì không có gì phức tạp, không khai báo mà bị phát hiện có thể bị giữ tiền và phạt.
Hàng giá trị như máy ảnh đắt tiền, máy tính mang theo dùng cá nhân thường không vấn đề. Nhưng nếu mang nhiều món cùng loại, hải quan có thể nghi là mang đi bán.
Giữ hoá đơn mua hàng giá trị, nhất là hàng mua ở nước ngoài mang về, để chứng minh khi cần.
Ở một số nước, khách du lịch mua hàng có thể được hoàn lại một phần thuế khi xuất cảnh nếu làm đúng thủ tục tại cửa hàng và tại sân bay. Nếu bạn định mua món giá trị, hỏi cửa hàng về thủ tục này và để dành thời gian ở sân bay lúc về.
Mua quà mang về: mức miễn thuế và hàng hạn chế
Khi về Việt Nam, hành lý của khách có mức miễn thuế cho một số mặt hàng như rượu, thuốc lá, và tổng giá trị hàng hoá. Vượt mức thì phải khai báo và nộp thuế. Mức cụ thể tra trên trang hải quan.
Một số hàng bị hạn chế hoặc cấm nhập theo quy định, như động vật hoang dã, sản phẩm từ động vật quý hiếm, vũ khí, một số loại hàng hoá đặc biệt. Đừng mua đồ làm từ ngà voi, da thú quý, san hô, dù được mời chào là quà lưu niệm.
Thực phẩm mua ở nước ngoài mang về cũng có quy định kiểm dịch. Hàng đóng gói công nghiệp thường dễ hơn đồ tươi sống.
Mua quà ở cửa hàng có hoá đơn, đóng gói cẩn thận, và để riêng một túi cho dễ trình khi được kiểm tra.
Không mang hộ đồ của người khác
Lời dặn quan trọng nhất ở cửa hải quan là: không mang hộ đồ cho người lạ, và cẩn thận cả khi người quen nhờ mang một gói đã đóng kín mà bạn không biết bên trong có gì.
Bạn chịu trách nhiệm với mọi thứ trong hành lý mang tên mình. Đã có không ít trường hợp người mang hộ bị liên luỵ vì món đồ bên trong là hàng cấm.
Nếu nhận mang quà cho người quen, hãy tự kiểm tra bên trong và tự đóng gói. Món nào không chắc thì từ chối khéo.
Khi được hải quan hỏi, trả lời trung thực, hợp tác. Đó là công việc của họ, và thái độ bình tĩnh giúp mọi việc nhanh hơn.
Trước chuyến đi đầu tiên, bạn thử mở trang hải quan của nước đến và đọc mục hàng hoá của hành khách. Đọc một lần, bạn sẽ biết ngay món đặc sản nào nên để lại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Có được mang thực phẩm Việt Nam ra nước ngoài không?
Tuỳ nước. Nhiều nước hạn chế thịt, sản phẩm từ thịt, trứng, sữa, trái cây tươi. Tra quy định của nước đến, và nếu không chắc thì khai báo khi nhập cảnh.
Mang thuốc ra nước ngoài cần giấy tờ gì?
Mang đơn thuốc, giữ thuốc trong vỏ gốc, số lượng vừa đủ dùng. Thuốc đặc trị hay có thành phần bị kiểm soát cần kiểm tra quy định nước đến hoặc hỏi đại sứ quán trước.
Mang bao nhiêu tiền mặt thì phải khai báo hải quan?
Mức cụ thể do quy định từng thời kỳ và từng nước. Tra cứu trên trang chính thức của hải quan Việt Nam và nước đến trước chuyến đi.
Mua quà ở nước ngoài mang về có bị đánh thuế không?
Có mức miễn thuế cho hành lý của khách, vượt mức thì phải khai báo và nộp thuế. Giữ hoá đơn và tra mức miễn thuế hiện hành trước khi mua nhiều.
Có nên nhận mang hộ đồ cho người khác không?
Không nên nhận với người lạ. Với người quen, chỉ nhận khi tự kiểm tra và tự đóng gói, vì bạn chịu trách nhiệm với mọi thứ trong hành lý của mình.
