Ba ngày ở Hà Nội, bạn có thể ăn sáng bằng phở, bánh cuốn hay xôi, ăn trưa bằng bún chả, buổi chiều nhâm nhi quà vặt và cà phê, buổi tối ăn bún, bánh, các món nướng quanh phố cổ. Ăn theo giờ của người Hà Nội và chịu khó đi bộ vào ngõ là cách ăn đúng vị nhất, hơn mọi danh sách quán nổi tiếng.
Chào bạn, đây là Dân Du Lịch. Hà Nội là thành phố của những món ăn gắn với giờ giấc và mùa. Có món chỉ ngon buổi sáng, có món phải đợi trời thu. Tập này mình không đưa tên quán, vì quán ngon ở Hà Nội nhiều hơn bất cứ danh sách nào, mà kể cách ăn để bạn tự tìm ra quán của mình.
Buổi sáng: phở, bánh cuốn, xôi
Người Hà Nội ăn sáng sớm. Nhiều hàng phở, bánh cuốn, xôi bán từ tờ mờ sáng và hết hàng khi gần trưa. Muốn ăn đúng vị, bạn nên dậy sớm và ra đường như người dân ở đây.
Phở Hà Nội có phở bò và phở gà, nước dùng trong, vị thanh. Người Hà Nội hay ăn kèm quẩy, chanh, ớt, tỏi ngâm, ít khi cho nhiều rau sống như ở miền Nam. Bạn thử ăn vài miếng nước dùng nguyên vị trước rồi mới nêm thêm.
Bánh cuốn nóng tráng mỏng, ăn với chả, nước chấm và hành phi là một bữa sáng nhẹ nhàng rất Hà Nội. Xôi thì có rất nhiều loại, từ xôi xéo, xôi lạc đến xôi gấc, thường gói trong lá, cầm tay đi được.
Một mẹo nhỏ là chọn hàng đông khách địa phương, nhất là người lớn tuổi. Hàng nào người già ngồi ăn đông vào sáu bảy giờ sáng thường là hàng có vị quen lâu năm.
Buổi trưa: bún chả và những món cơm
Bún chả là món mà người Hà Nội hay ăn vào buổi trưa. Từ khoảng gần trưa, mùi thịt nướng than hoa toả ra nhiều con phố. Chả miếng và chả viên ngâm trong bát nước chấm chua ngọt, ăn với bún và rau sống, thường kèm nem rán.
Ăn bún chả buổi tối vẫn có, nhưng nhiều hàng ngon chỉ bán buổi trưa. Nếu muốn ăn, hãy để dành bữa trưa cho nó.
Bún đậu mắm tôm cũng là món trưa phổ biến, với đậu rán vàng, bún lá, chả cốm, thịt luộc. Mắm tôm vị khá mạnh, người lần đầu có thể xin nước chấm khác nếu chưa quen.
Những quán cơm bình dân với vài chục món bày sẵn cũng là cách hay để thử nhiều món ăn gia đình người Bắc như cà muối, rau muống luộc, đậu sốt cà chua, thịt kho.
Nếu muốn thử thêm một món nước khác cho bữa trưa, bún riêu cua, bún cá, bún mọc đều là những bát bún rất quen của người Hà Nội. Mỗi hàng thường chỉ bán một loại, nên đi qua thấy hàng nào thơm, đông khách thì ghé.
Buổi chiều: quà vặt và cà phê
Chiều Hà Nội là giờ của quà vặt. Bánh rán, bánh gối, nem chua rán, ốc luộc, chè, sữa chua, tào phớ, tuỳ theo con phố và tuỳ mùa. Ngồi ghế nhựa vỉa hè ăn quà chiều là một trải nghiệm rất riêng của thành phố này.
Cà phê là thói quen lâu đời. Ngoài cà phê đen, cà phê sữa, Hà Nội có cà phê trứng, một kiểu cà phê phủ lớp kem trứng đánh bông, vị béo ngọt, được nhiều du khách tìm thử.
Trà đá vỉa hè cũng là một phần văn hoá. Ngồi uống một cốc trà đá, cắn hạt hướng dương, nhìn phố là cách nghỉ chân rẻ và vui nhất giữa buổi đi bộ.
Buổi tối, phố cổ đông vui với các hàng ăn bày ra vỉa hè: lẩu, nướng, bún, miến, cháo. Bạn đi bộ một vòng, thấy món nào hấp dẫn thì ngồi xuống, mỗi chỗ một món, như vậy một tối được nếm khá nhiều thứ.
Nếu đi vào mùa lạnh, những món nóng như ngô nướng, khoai nướng, chè nóng bán ven hồ buổi chiều tối rất hợp không khí.
Món theo mùa: thứ chỉ có lúc này
Hà Nội có những món gắn với mùa rất rõ. Cuối hè sang thu là mùa cốm, cốm xanh dẻo thơm gói trong lá sen, ăn không hoặc làm chè, làm chả cốm. Nhiều người Hà Nội coi cốm là hương vị của mùa thu.
Mùa đông có những món ấm như bún ốc nóng, lẩu, bánh đúc nóng, các món nướng. Mùa hè thì nhiều món mát như bún riêu, bún thang, các loại chè, kem.
Một số đặc sản ngoại thành như bánh cuốn ở làng có tiếng, các loại bánh của làng nghề quanh Hà Nội, cũng có ở nhiều chợ trong phố.
Đi đúng mùa của một món nào đó, bạn sẽ hiểu vì sao người Hà Nội hay nói về đồ ăn theo thời tiết. Hỏi người bán xem dạo này có món gì ngon theo mùa, họ sẽ chỉ cho bạn.
Cách tìm quán ngon và ăn cho đúng phép
Đi bộ vào ngõ. Rất nhiều hàng ngon ở Hà Nội nằm trong ngõ nhỏ, không có biển hiệu lớn, chỉ có vài cái bàn ghế thấp. Thấy hàng nào đông người địa phương ngồi ăn, cứ vào.
Nhiều hàng có thực đơn rất ngắn, chỉ bán một hai món. Đó thường là dấu hiệu hàng tập trung làm một món cho thật ngon.
Hỏi giá trước nếu quán không có bảng giá, nhất là ở khu phố cổ đông khách du lịch. Đó là chuyện bình thường, người bán cũng không phật ý.
Lần tới đến Hà Nội, bạn thử dậy sớm một hôm, đi bộ một vòng quanh khu mình ở lúc sáu giờ sáng. Bạn sẽ thấy cả một thành phố đang ăn sáng, và biết ngay mình muốn ngồi xuống hàng nào.
Câu hỏi thường gặp
Ăn sáng ở Hà Nội nên ăn gì?
Phở, bánh cuốn, xôi là những món sáng phổ biến nhất. Nhiều hàng bán từ rất sớm và hết khi gần trưa, nên dậy sớm sẽ có lựa chọn nhiều hơn.
Bún chả Hà Nội nên ăn vào giờ nào?
Buổi trưa là giờ ăn bún chả phổ biến của người Hà Nội, nhiều hàng ngon chỉ bán buổi trưa. Buổi tối vẫn có nơi bán nhưng ít hơn.
Cà phê trứng là gì?
Đó là cà phê phủ lớp kem trứng đánh bông béo ngọt, một kiểu đồ uống gắn với Hà Nội. Có thể uống nóng hoặc lạnh tuỳ quán.
Mùa cốm Hà Nội vào khoảng thời gian nào?
Cốm thường gắn với cuối hè sang mùa thu. Thời điểm cụ thể có thể sớm muộn theo năm, hỏi người bán ở chợ sẽ biết chính xác.
Làm sao để không bị chặt chém khi ăn ở phố cổ?
Hỏi giá trước khi gọi nếu không có bảng giá, chọn quán đông người địa phương, và đi sâu vào ngõ thay vì ngồi ngay quán mặt phố du lịch.
